İlki bulunma bildirir, ikincisi bağlama görevi görür. İlki bitişik, ikincisi ayrı yazılır.
İyi güzel de yazarken hangi ekin ne olduğunu nasıl anlayacağız esas mesele bu. Bunun da kolay birkaç yolu var.
Cümleyi yazarken de veya da ekini oraya koymadan devam edin. Cümleniz anlamsız bir hal alıyorsa birleşik yazın. O ek olmadan da cümle anlamlıysa ayrı yazmalısınız çünkü bağlaç kullanmak üzeresiniz.
Örneğin cümle "evde oturuyorum" olsun. -de ekini atarsak "ev oturuyorum" halini alır. Saçma olduğuna göre -de eki bitişik yazılmalı.
"Hadi sen de otur." cümlesindeki de'yi atarsak "Hadi sen otur" halini alır. Tam istediğimiz anlamı vermeyebilir ama devrik bir cümle değil. Gayet kurulabilir bir cümle. O zaman buradaki de eki bağlaç ve ayrı yazılıyor.
Bu yöntemde eki atıp yerine "bile" sözcüğü koyun. Cümleniz hala anlamlıysa -de veya -da ekini ayrı yazın. Diğer durumda bitişik yazın.
Örneğin "Evde oturuyorum" cümlesinde "Ev bile oturuyorum" olursa anlamsız oluyor demek ki de eki bitişik olacak. "Hadi sen de otur" cümlesinde "Hadi sen bile/dahi otur" şeklinde denersek işimize yaramıyor olsa bile yeri gelince kurulabilir bir cümle olduğunu anlıyoruz. Bu durumda ek bağlaçtır, ayrı yazılmalıdır.
Özetle her iki yöntemde de kural; "cümle anlamlıysa ayrı, anlamsızsa bitişik yaz" şeklindedir.
Şuan bütün bunlar basit bir ek için oturup boş yere bir sürü hesap kitap yapıyorsunuz hissi verebilir ama inanın bir süre sonra alışınca bu işlemi beyniniz neredeyse otomatik biçimde yapabilir hale gelecektir.
İyi güzel de yazarken hangi ekin ne olduğunu nasıl anlayacağız esas mesele bu. Bunun da kolay birkaç yolu var.
Ek Yokken Anlam Bütünlüğüne Bakmak
Cümleyi yazarken de veya da ekini oraya koymadan devam edin. Cümleniz anlamsız bir hal alıyorsa birleşik yazın. O ek olmadan da cümle anlamlıysa ayrı yazmalısınız çünkü bağlaç kullanmak üzeresiniz.
Örneğin cümle "evde oturuyorum" olsun. -de ekini atarsak "ev oturuyorum" halini alır. Saçma olduğuna göre -de eki bitişik yazılmalı.
"Hadi sen de otur." cümlesindeki de'yi atarsak "Hadi sen otur" halini alır. Tam istediğimiz anlamı vermeyebilir ama devrik bir cümle değil. Gayet kurulabilir bir cümle. O zaman buradaki de eki bağlaç ve ayrı yazılıyor.
de/da Yazılacak Yere "bile" veya "dahi" Yerleştirmek
Bu yöntemde eki atıp yerine "bile" sözcüğü koyun. Cümleniz hala anlamlıysa -de veya -da ekini ayrı yazın. Diğer durumda bitişik yazın.
Örneğin "Evde oturuyorum" cümlesinde "Ev bile oturuyorum" olursa anlamsız oluyor demek ki de eki bitişik olacak. "Hadi sen de otur" cümlesinde "Hadi sen bile/dahi otur" şeklinde denersek işimize yaramıyor olsa bile yeri gelince kurulabilir bir cümle olduğunu anlıyoruz. Bu durumda ek bağlaçtır, ayrı yazılmalıdır.
Özetle her iki yöntemde de kural; "cümle anlamlıysa ayrı, anlamsızsa bitişik yaz" şeklindedir.
Şuan bütün bunlar basit bir ek için oturup boş yere bir sürü hesap kitap yapıyorsunuz hissi verebilir ama inanın bir süre sonra alışınca bu işlemi beyniniz neredeyse otomatik biçimde yapabilir hale gelecektir.
bkz
-ki ekini ve ki bağlacını birbirinden ayırmak
